Gündeme gelen son gelişmelere göre, Geleneksel zanaat teknolojiye yenik düşüyor
Van’ın İpekyolu ilçesinde 32 yıldır ayakkabıcılık mesleğini sürdüren Fikret Kaya, gelişen teknoloji ve gençlerin ilgisizliği nedeniyle mesleğinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
Geleneksel zanaat teknolojiye yenik düşüyor
Van’ın İpekyolu ilçesinde 32 yıldır ayakkabıcılık mesleğini sürdüren Fikret Kaya, gelişen teknoloji ve gençlerin ilgisizliği nedeniyle mesleğinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya gerçekleştiğunu belirtiyor. Çıraklıktan harekete geçtiğı mesleğini ilk günkü heyecanla sürdüren usta, el emeğinin yerini fabrikasyonun alışına tanıklık ettiğini ifade ediyor.
“Eskiden 3-5 çırak çalıştırıyorduk, şimdi bir tane bile bulamıyoruz”
İHA muhabirine konuşan Kaya, mesleğin geleceği konusunda endişeli gerçekleştiğunu söylüyor: “Eskiden en azından 3-5 tane çırak çalıştırıyorduk, şimdi ise bir tane bile bulamıyoruz. Mesleğe rağbet yok. Gelen çırak da 3-5 gün çalışıp ‘bu benim işim değil’ diyor ve bir daha gelmiyor.”.
Gelişmenin Boyutları
Kaya, gençlerin ailelerinden gelen tepkileri de paylaşıyor: “Babasını arıyorum ‘Oğlun işe niye gelmedi?’ diye soruyorum. ‘Vallahi benim oğlum bu işi yapmayacak, bu iş kirlidir, eli kirleniyor, boya oluyor’ diyor. Oysa eli kirlenmeyenin karnı tok olmaz.”.
İlgili Tarafların Görüşleri
Mülki amirlere özel üretim ve geri değişim katkısı
Fikret Kaya, mesleğini iki ana dalda sürdürüyor: Mülki amirler ve bürokratlar için özel sipariş ayakkabı üretimi ve eskiyen ayakkabıların tamiri. “Orijinali neyse, aynı şekilde onarıp müşterilerimize teslim ediyoruz. Geri değişime büyük katkı sağlıyoruz” diyen Kaya, yaptıkları işlemlerin hiç belli olmadığını vurguluyor.
Sürecin Bundan Sonraki Seyri
Türkiye’de geleneksel zanaatların tablou
Kaya’nın yaşadığı problem, Türkiye’deki geleneksel zanaatların genel durumunu yansıtıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Yaşayan İnsan Hazinesi” planı kapsamında korunmaya çalışılan geleneksel meslekler, teknolojik ilerlemeler ve gençlerin ilgisizliği nedeniyle kaybolma risksi yaşıyor. Van’da tarihi İpekyolu bölgesi, geleneksel el sanatları ve zanaatkârlığıyla bilinen bir merkez olma özelliğini taşıyor.
Fikret Kaya, mesleğin devamı için gençlere sesleniyor: “Mecburuz ama maalesef çırak bulamadığımız için yetiştiremiyoruz. Korkarım ki bu gidişle mesleğimiz ölüyor. Oysa bu meslek hem geri değişime katkı sağlıyor hem de özel üretimle değer yaratıyor.”.
Kamuoyu, konuyla ilgili yeni açıklamaları bekliyor.