Tüm gözlerin çevrildiği bu gelişmede, ABD-İran Ateşkesinde Gerilim Yükseliyor
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da başlayan ve iki hafta sürecek olan ABD-İran ateşkes döneminde beklenmedik bir açıklama yaparak Çin’i hedef aldı.
ABD-İran Ateşkesinde Gerilim Yükseliyor
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da başlayan ve iki hafta sürecek olan ABD-İran ateşkes döneminde beklenmedik bir duyuru yaparak Çin’i amaç aldı. Trump, Çin’in İran’a silah sevkiyatı yapması halinde gümrük vergilerini %50 oranında artıracağını ilan etti.
Çin’e Petrol Teklifi ve Gümrük Tehdidi
Trump’ın duyuruları, Çin’in İran’a olası silah sevkiyatlarına karşı bir uyarı niteliği taşıyor. “Eğer Çin’in İran’a silah sevkiyatı yapmaya hazırlandığını yakalarsak, onlara %50 gümrük vergisi uygularız” diyen Trump, aynı zamanda Çin’e alternatif bir petrol teklifinde bulundu: “Çin gemilerini bize yollasın, Venezuela’ya yollasın. Bizde fazla petrol var, daha ucuza bile satarız.”.
Bu teklif, ABD’nin Venezuela petrolüne uyguladığı yaptırımların ardından Çin’in Venezuela’dan ham petrol ithalatında yaşadığı düşüşle bağlantılı görülüyor. Petrol tüccarları ve analistlere göre, Şubat ayı itibarıyla Çin’in Venezuela’dan ham petrol ve fuel oil ithalatında belirgin bir azalma yaşanmıştı.
İran’a Yönelik Sert Uyarılar
Trump, İran’a yönelik tehditlerini de sürdürdü. “İran müzakerelere sanki bütün kartlar onların elindeymiş gibi geldi. Ama değil. Tüm ülkeyi yok ettik” diyen Trump, İran’a tam bir abluka uygulandığını vurguladı. “İran’ın sevdiği insanlara petrol satarak para kazanmasına ve sevmedikleri kişilere satmamasına izin vermeyeceğiz. Ya hep ya hiç olacak” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’ı yok etme kapasitesine de vurgu yaparak, “İstesem İran’ı bir günde yok ederim” söyledi. Bu duyuru, Trump’ın İran’a yönelik sert tutumunun sürdürdüğini gösteriyor.
Netanyahu ile İlişkiler
ABD-İran ateşkesine rağmen Lübnan’ı bombalayan ve sivil kayıplara neden olan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında da konuşan Trump, “Netanyahu’nun söylediği gibi biz abiyiz, onlar da küçük kardeş. Çok işlevsel bir ekibiz” söyledi. Bu ifade, ABD ve İsrail arasındaki yakın ilişkiyi vurguluyor.
Sürecin Arka Stratejiı
ABD istihbarat birimleri, Çin’in İran’a omuzdan atılan füzeler dahil yeni hava savunma sistemleri teslim etmeye hazırlandığını iddia etmişti. Bu iddialar, Trump’ın duyurularının arka planını ortaya çıktıruyor. Çin’in doğrudan İran’a silah sevkiyatı yapması tablounda, bölgedeki gerilimin daha da artması bekleniyor.
Editör Yorumu
Trump’ın duyuruları, ABD’nin İran ve Çin’e yönelik yaklaşımsının ne kadar sert olabileceğini gösteriyor. Gümrük vergileri ve petrol teklifleri, Çin’i ekonomik olarak tesirlemeye yönelik politikaler olarak dikkat çekiyor. Buna karşın, İran’a yönelik “yok etme” ifadeleri, uluslararası ilişkilerde gerilimi artırabilecek türden. Ateşkes döneminde bu tür duyuruların yapılması, bölgedeki istikrarı olumsuz tesirleyebilir.
Gelişmelerin yakından takip edileceği belirtiliyor.
