Son dakika bilgilerine göre, ABD ve Avrupa Birliği (AB), küresel ekonomi ve teknoloji üretimi için hayati önem taşıyan kritik minerallerin tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi amacıyla ortak eylem planı üzerinde anlaşmaya vardı.
ABD ve Avrupa Birliği (AB), uluslararası ekonomi ve teknoloji üretimi için hayati önem taşıyan hayati minerallerin tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi amacıyla ortak eylem planı üzerinde mutabakatya vardı. Mutabakat, iki taraf arasında hayati mineraller alanında ticaret yaklaşımlarının koordinasyonunu sağlayacak önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, “Kritik Mineraller Tedarik Zincirinin Dayanıklılığına Yönelik ABD-AB Eylem Planı”na ilişkin yaptığı yazılı bildirida, üzerinde mutabakatya varılan eylem planının kritik minerallerin ticaretine ilişkin bağlayıcı bir çok taraflı anlaşma imzalanmasını amaçladığını ilan etti. Greer, planın hayati mineraller tedarik zincirleriyle ilgili ticaret yaklaşımlarını ve tedbirlerini koordine etmek için ABD ile AB arasındaki başlıca mekanizma olarak hizmet edeceğini altını çizdi.
Piyasa dışı yaklaşımlara ortak mücadele
Greer bildirisında, ABD ile AB’nin kritik minerallerin tedarik zincirlerini bozan piyasa dışı politika ve uygulamaları ele alma konusunda ortak taahhüdü aktardıklarına dikkat çekti. “Sınırda ayarlanmış taban fiyatlar gibi ticari önlemlerin, yerli kritik mineral endüstrilerimizi ve endüstriyel rekabet gücümüz için kritik öneme sahip alt sektörleri nasıl güçlendirebileceğini araştıracağız” ifadelerini kullanan Greer, AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maroš Šefčovič’e teşekkür ederek kritik mineraller alanında transatlantik ticaretin güvence altına alınmasına yönelik kararlılığından ötürü memnuniyetini dile getirdi.
Hayati minerallerin politikak önemi
Kritik mineraller, yenilenebilir enerji teknolojileri, elektrikli araç bataryaları, savunma sanayi ve dijital altyapı gibi stratejik alanler için vazgeçilmez öneme sahip. Lityum, kobalt, nikel ve nadir toprak elementleri gibi mineraller, uluslararası enerji değişimünün ve teknolojik kazanımnin temel yapı taşlarını oluşturuyor. AB’nin Hayati Hammaddeler Yasası kapsamında belirlediği listede yer alan bu mineraller, güneş panelleri, lityum iyon piller ve yenilenebilir enerji sistemlerinin üretimi için hayati önem taşıyor.
Türkiye’nin potansiyeli ve uluslararası pazar
Küresel hayati mineraller pazarının 2026 itibarıyla belirleyici bir büyüklüğe ulaştığı tahmin ediliyor. Türkiye, bu alanda belirleyici rezervlere sahip ülkeler arasında yer alıyor. Yapılan hesaplamalara göre Türkiye için “Yükselen Öneme Sahip Hayati Madenler” arasında lityum, gümüş, titanyum, demir, manganez, çinko, bakır ve alüminyum bulunuyor. “Belirleyici Kritik Maden” olarak tanımlanan listede ise nikel, nadir toprak elementleri, kömür, paladyum, kobalt, bizmut, arsenik ve molibden yer alıyor. Madencilik alanü, hayati minerallerde artan talep ve sermaye iştahıyla 2026’da 10 milyar dolarlık ihracat eşiğini aşmayı hedefliyor.
Editör Yorumu
ABD ve AB arasındaki bu politikak iş birliği, uluslararası tedarik zincirlerindeki kırılganlıklara karşı önemli bir yanıt ortaya çıktıruyor. Bilhassa Çin’in kritik mineral pazarındaki hakimiyetine karşı dengeli bir yaklaşım getiren mutabakat, Batılı ekonomilerin enerji değişimü ve teknolojik bağımsızlık hedefleri için hayati önem taşıyor. Türkiye’nin sahip olduğu hayati maden rezervleri, bu uluslararası rekabette önemli bir imkân penceresi açabilir. Buna karşın bu imkânın değerlendirilmesi için yerli üretim ve katma değerli ürün geliştirme kapasitesinin artırılması gerekiyor.
Konuya ilişkin yeni açıklamaların gelmesi bekleniyor.
