Kamuoyunda büyük yankı uyandıran bu haberde, ABD-İran Ateşkesi Piyasalara İlaç Gibi Geldi
ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkes anlaşması, küresel finans piyasalarında anında bir rahatlama etkisi yarattı.
ABD-İran Ateşkesi Piyasalara İlaç Gibi Geldi
ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkes mutabakatsı, uluslararası finans piyasalarında anında bir rahatlama tesirsi yarattı. New York borsası, bugünkü açılışını güçlü bir ralliyi işaret eden rakamlarla yaptı.
Borsa Endeksleri Yükselişe Geçti
Açılışta Dow Jones endeksi oran olarak 0.85 artarak 46,978.17 puana ulaştı. S&P 500 endeksi oran olarak 2.08’lik artışla 6,754.36 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 3.65’lik yükselişle 22,821.21 puana çıktı. Wall Street’teki bu sert yükseliş, piyasalardaki gerilimin azalmasına yönelik beklentilerin güçlü gerçekleştiğunu gösterdi.
Gelişmenin Boyutları
Petrol Fiyatlarındaki Tarihi Düşüş
Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik ateşkes ve Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin sağlanabileceğine dair duyurular, petrol fiyatlarını sert şekilde aşağı çekti. TSİ 16:30 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı oran olarak 16 azalarak 91.54 dolara geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise oran olarak 18’e yakın bir düşüşle 93.04 dolara indi. Bu, ABD-İran gerilimleri akabindesında petrol fiyatlarında görülen en sert düşüşlerden biri olarak kayıtlara geçti.
Hürmüz Boğazı’nın Hayati Önemi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacağını açıkladı. Dünyanın en hayati petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın güvenliği, uluslararası petrol arzı ve fiyatları üzerinde belirleyici bir role sahip. Boğazın açılmasına dair verilen güvence, piyasalardaki arz kesintisi endişelerini büyük ölçüde azalttı.
Sonraki Adımlar
Kuruluş Hisselerinde Zıt Yönlü Hareketler
Piyasalardaki bu ilerlemeler, farklı alanlerin hisselerine zıt yönlü yansıdı. Çatışmalar ve yükselen petrol fiyatlarından en çok etkilenen alanlerden biri olan havacılık kuruluşlerinin hisseleri hızla değer kazandı. United Airlines’ın hisseleri oran olarak 13, American Airlines’ın hisseleri yüzde 12 ve Delta Air Lines’ın hisseleri yüzde 11 yükseldi. Bunun yanı sıra, petrol fiyatlarındaki keskin düşüş enerji kuruluşlerinin hisselerini baskı altına aldı. Occidental Petroleum ile Diamondback Energy’nin hisseleri oran olarak 9’un üzerinde, ExxonMobil’in hisseleri yüzde 7’ye yakın ve Chevron’un hisseleri yüzde 5’ten fazla geriledi.
Sürecin Bundan Sonraki Seyri
Ateşkesin Ardındaki Süreç ve Bildirilar
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in öncülüğünde yürütülen görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini vurguladı. Trump, “Pakistan’ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ediyorum. İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır” ifadelerini kullandı. İran yönetimi de yaptığı bildirida, ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan’da yürütülecek görüşmelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesinin hedeflendiğini ilan etti.
Kripto Piyasası da Hareketlendi
ABD-İran ateşkesi, geleneksel piyasaların yanı sıra kripto varlık fiyatlarını ve bu alanle ilişkili kuruluşlerin hisselerini de yukarı çekti. Belirleyici miktarda kripto varlığa sahip yazılım kuruluşi Strategy’nin hisseleri yüzde 8’den fazla yükseldi. Başkan Trump ayrıca bugün sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımda, İran ile gümrük vergileri ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda temas kurduklerini ve müzakereyi sürdüreceklerini açıkladı. Trump, İran’a askeri silah tedarik eden ülkelerin ABD’ye sattıkları tüm malların derhal oran olarak 50 gümrük vergisine tabi tutulacağını ve bu sistemnın ivedilikle yürürlüğe gireceğini altını çizdi.
Editör Yorumu
Bugünkü piyasa hareketleri, jeopolitik gerilimlerin uluslararası ekonomi üzerindeki anlık ve güçlü tesirsini bir kez daha ortaya koydu. Ateşkesin sağladığı kısa vadeli rahatlama, bilhassa enerji maliyetlerine duyarlı alanleri canlandırdı. Buna karşın, iki haftalık bu sürenin kalıcı bir tedbire dönüşüp dönüşmeyeceği, petrol fiyatları ve borsaların gelecek seyrini belirleyecek asıl faktör olacak. Piyasalar, şimdiden bu sürenin sonunda alınacak hükümları ve Hürmüz Boğazı’ndaki tablou takip etmeye harekete geçti bile.
Konunun nasıl bir seyir izleyeceği merakla bekleniyor.