Kamuoyunda büyük yankı uyandıran bu haberde, Enerji şoku Asya’nın büyüme motorunu yavaşlatıyor
Ortadoğu’daki çatışmanın uzaması, enerji fiyatları üzerinden Asya ekonomilerinde belirgin bir yavaşlamayı tetikliyor.
Enerji şoku Asya’nın büyüme motorunu yavaşlatıyor
Ortadoğu’daki çatışmanın uzaması, enerji fiyatları üzerinden Asya ekonomilerinde belirgin bir yavaşlamayı tetikliyor. İthal enerjiye yükselen bağımlılık, bölgeyi uluslararası şoklara karşı en kırılgan alanlardan biri haline getirirken, büyüme ve enflasyon görünümü hızla bozuluyor.
ADB tahminlerini aşağı çekti
Asya Kalkınma Bankası (ADB), 2026 büyüme tahminini oran olarak 5.1’den yüzde 4.7’ye, 2027 beklentisini ise yüzde 4.8’e çekti. Aynı dönemde enflasyonun oran olarak 3’ten yüzde 5.2’ye yükselmesi bekleniyor. Petrol fiyatlarının savaş evvelsi 60-70 dolar bandından 100 doların üzerine çıkması, bu revizyonun ana nedeni olarak öne çıkıyor.
ADB Başkanı Masato Kanda’nın ifadesiyle, bölge artık “geçici değil, sistemik bir şokla” karşı karşıya. Körfez’deki çatışmaların enerji piyasalarına tesirleri bilhassa 114 doları aşan petrol fiyatları ve %35’e varan doğalgaz artışları, enflasyonist baskıları artırarak dikkat çekiyor.
Bölgesel tesirler derinleşiyor
Yavaşlama Asya geneline yayılırken, bazı alt bölgelerde etkiler daha sert hissediliyor. Bilhassa enerjiye bağımlı ve dış ticarete açık ekonomilerde büyüme belirgin şekilde aşağı çekiliyor.
Konuyla İlgili Önemli Detaylar
Gelişen Asya’da oran olarak 5.4’ten yüzde 4.7’ye revizyon yapılırken, Güney Asya yüzde 6.8 yerine yüzde 5.7, Doğu Asya yüzde 5.0 yerine yüzde 4.4 büyüme beklentisi içinde. Güneydoğu Asya’da GSYİH artışı beklentisi oran olarak 4.8’den yüzde 4.2’ye düştü.
Türkiye’nin oran olarak 64 ekonomik paya sahip gerçekleştiğu Kafkasya-Orta Batı Asya’da ise büyüme beklentisi yüzde 4.6 seviyesinden yüzde 3.8’e indirildi. Gelişmiş Asya’da revizyon oran olarak 2.5’ten yüzde 1.5’e gerçekleştirildi.
Merkez bankaları zor tabloda
Büyümedeki yavaşlamaya rağmen enflasyonun hızlanması, yaklaşım yapıcıları zor bir dengeye itiyor. Bazı bölgelerde fiyat baskısı çift haneli seviyelere yaklaşmış tabloda.
Neden Önemli?
Kafkasya ve Orta Asya oran olarak 22.5, Güney Asya yüzde 7.6, Güneydoğu Asya yüzde 4.5 enflasyon tehlikei ile karşı karşıya. Enerji ve gıda fiyatlarındaki artışın yayılmasıyla birlikte, merkez bankalarının agresif sıkılaşma ile büyümeyi koruma arasında ince bir çizgide hareket ettiği görülüyor.
Stagflasyon tehlikei yükseliyor
ADB’ye göre çatışmanın derinleşmesi halinde büyüme oran olarak 4.2’ye kadar gerileyebilirken, enflasyon yüzde 7.4’e çıkabilir. Bu senaryo, Asya ekonomileri için stagflasyon tehlikeini yeniden konue getiriyor.
Son Durum ve Beklentiler
Bilirkişilara göre asıl kırılma noktası, enerji maliyetlerinin ne kadar süre yükselen kalacağı. Bu sürenin uzaması, yalnızca büyümeyi değil, bölgenin uluslararası üretim ve ticaretteki rolünü de yeniden şekillendirebilir.
Ülke bazlı tesirler derinleşiyor
Asya genelindeki yavaşlama, ülke bazında daha çarpıcı neticelar üretiyor. Japonya’da büyüme tahmini oran olarak 1’den yüzde 0.5’e düşürüldü. Artan enerji faturası, para birimi üzerinde baskı yaratırken, hükümet piyasaya 35 milyar dolarlık müdahalede bulundu.
Hindistan’da büyümenin oran olarak 7.6’dan yüzde 6.9’a gerilemesi beklenirken, tehlikelerin aşağı yönlü gerçekleştiğu vurgulanıyor. Tayland, büyüme beklentisini oran olarak 2’den yüzde 1.5’e çekti. Enflasyon tahmini ise oran olarak 0.3’ten yüzde 3’e yükseldi.
Güney Kore’de ithalat fiyatları yıllık oran olarak 16.1 artarak son 25 yılın en sert yükselişini elde etti. Bangladeş’te enflasyon oran olarak 8’in üzerinde kalırken, artan enerji maliyetleri kamu maliyesi üzerinde baskı ortaya çıktıruyor.
Editör Yorumu
Körfez’deki jeopolitik gerilimlerin Asya ekonomileri üzerindeki tesirsi, uluslararası tedarik zincirlerinin ne kadar kırılgan hale geldiğini bir kez daha gösterdi. Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki baskısı, merkez bankalarını zorlu yaklaşım tercihleriyle karşı karşıya bırakıyor. Bilhassa Türkiye’nin de içinde yer aldığı Kafkasya-Orta Batı Asya bölgesindeki ekonomik yavaşlama, bölge ülkeleri için belirleyici tehlikeler barındırıyor.
Konuya ilişkin yeni açıklamaların gelmesi bekleniyor.