Gündeme gelen son gelişmelere göre, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, ülkemizdeki gıda israfının boyutlarını ortaya koyan çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, ülkemizdeki gıda israfının boyutlarını ortaya koyan çarpıcı duyurularda bulundu. Palandöken, gıda israfının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 200 milyar liraya ulaştığını açıkladı.
Günlük israf rakamları şoke edici.
Palandöken yaptığı değerlendirmede, “Günde 6 milyon ekmek, 25-30 bin ton sebze ve meyve israf ediliyor. Bunun maliyeti yaklaşık 200 milyar lira civarında. Bunlardan neler yapılmaz ki? 200 tane hastane, 800 tane okul birçok tesis yapılabilir” ifadelerini kullandı.
İsrafın nedenleri çok boyutlu.
Gıda israfının sadece tüketim aşamasında değil, tarladan rafa kadar tüm süreçlerde yaşandığına öne çıkan Palandöken, bilhassa turizm sektörü ve depolama hatalarının öne çıktığını vurguladı. Palandöken, “En çok turizm bölgelerinde, açık büfelerde, self servis yapılan stantlarda aldığınız bu ürünlerin evde muhafazasında ve zincirlere ulaşabilecek yoldaki zayiatlar olarak değerlendirilebilir” söyledi.
86 milyon nüfusun bilinçlenmesi şart.
Türkiye’nin 86 milyon nüfusuyla bu kaynakları verimli kullanması gerektiğinin altını çizen Palandöken, “Bunun için vatandaşımızın son derece bilinçli olması gerekiyor. Açık büfelerde ve self servis yapılan yerlerde vatandaşın alıp da yarısından fazlasını zayi ettiği sistemlerden kaynaklanıyor” uyarısında bulundu.
Uluslararası karşılaştırma endişe verici.
Birleşmiş Milletler Çevre Stratejiı’nın (UNEP) değerlendirmelarına göre, Türkiye’de kişi başına yıllık 93 kilogram gıda israfı yapılıyor. Bu rakam dünya ortalamasının (74 kg) gerçekleştikça üzerinde seyrediyor. Gıda israfı hem çevresel hem de ekonomik yıkıma yol açarken, Türkiye bu alanda dünyada en çok israf yapan ülkeler arasında yer alıyor.
Tedbir önerileri: Eğitim ve kamu spotları.
İsrafla mücadelenin çocukluk yaşlarda başlaması gerektiğini savunan Palandöken, “Okullarda çocuklarımızın bilinçlenmesi için belirleyici gösterilerle bunların izah edilmesi lazım. Bir kere kamu spotları yapılmalı” çağrısında bulundu.
TESK olarak 82 birlik ve 13 mesleki federasyonla diyalog içinde araştırmalar yürüttüklerini buna karşın asıl gücün vatandaşın duyarlılığı gerçekleştiğunu vurgulayan Palandöken, “Yoksa milli servetimiz yok oluyor. Bu tarımsal ilaçlardaki veya mevsimsel donlardaki zayiatla birlikte bu ürünlerin birçoğunun kullanmadan gittiğini herkesin bilmesi lazım” ifadelerini kullandı.
Gıda israfı yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda etik ve çevresel bir problemdur. Türkiye’nin bu kadar yükselen miktarda gıdayı israf etmesi, kaynak verimliliği açısından alarm verici düzeyde. Bilhassa turizm alanündeki açık büfe kültürü ve tüketici bilinçsizliği, bu israfın en belirleyici tetikleyicileri arasında yer alıyor. Kamu spotları ve okul eğitimleriyle başlayacak bilinçlendirme araştırmaları, uzun vadede bu sorunun önlemüne belirleyici katkı sağlayabilir.
Gelişmelerin yakından takip edileceği belirtiliyor.
