Yapılan açıklamalar doğrultusunda, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Birliği’nin İsrail ile olan Ortaklık Anlaşması’nın feshedilmesi gerektiğini açıkladı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Birliği’nin İsrail ile olan Ortaklık Mutabakatsı’nın feshedilmesi gerektiğini açıkladı. Sanchez yaptığı duyuruda, İsrail hükümetinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve bu durumun AB’nin temel ilke ve değerleriyle bağdaşmadığını altını çizdi.
**”Uluslararası hukuk ihlal eden bir hükümet bizim ortağımız olamaz”** diyen Sanchez, bu duyurusıyla AB-İsrail ilişkilerinde önemli bir diplomatik hamle devreye soktu.
Haberin Arka Planı
AB-İsrail Ortaklık Mutabakatsı’nın önemi
AB ile İsrail arasındaki Ortaklık Anlaşması 1995 yılında imzalanmış ve 2000 yılında yürürlüğe girmiştir. Mutabakatnın 2. maddesi, “Taraflar arasındaki ilişkilerin insan hakları ve demokratik ilkelerin saygı temelinde yürütülmesi” gerektiğini hükme bağlıyor. Bu madde, mutabakatnın askıya alınması veya feshi için hukuki dayanak ortaya çıktıruyor.
İlgili Tarafların Görüşleri
İspanya’nın Filistin yaklaşımsındaki tutarlılık
Pedro Sanchez’in bu duyurusı, İspanya’nın Filistin meselesindeki tutarlı politikasının bir devamı niteliğinde. Sanchez, Aralık 2025’te yaptığı bir duyuruda, İspanya’nın Mayıs 2024’te Filistin Devleti’ni tanıma hükümının “zamanın İspanya’yı haklı çıkardığını” ifade etmişti. Bunun yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Filistin Devleti’nin BM’ye tam üye olarak kabul edilmesi gerektiğini savunmuştu.
Son Durum ve Beklentiler
Ekonomik boyut ve olası neticelar
AB-İsrail Ortaklık Mutabakatsı, taraflar arasındaki ticari ilişkileri düzenliyor. 2024 verilerine göre AB ile İsrail arasındaki ticaret hacmi 42,6 milyar euroya ulaşmış tabloda. Bu ticaretin yaklaşık oran olarak 37’si mutabakat kapsamındaki tercihli ticaret hükümlerinden yararlanıyor. Mutabakatnın feshi halinde İsrail ekonomisi için kayda değer mali neticelar doğabilir.
AB içindeki diğer sesler
Sanchez’in bu çağrısı, AB içindeki İsrail yaklaşımsına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirecek gibi görünüyor. Daha önce de bazı AB yişlevselleri ve eski diplomatlar, İsrail’in insan hakları ihlalleri nedeniyle Ortaklık Mutabakatsı’nın askıya alınmasını istek etmişti.
Editör Yorumu
Sanchez’in bu duyurusı, AB’nin dış yaklaşımsında önemli bir kırılma noktasına işaret ediyor. İspanya’nın bu hamlesi, AB içinde İsrail yaklaşımsı konusunda uzun süredir devam eden görüş ayrılıklarını yeniden konue getirecek. Ortaklık Mutabakatsı’nın feshi yalnızca sembolik bir adım olmayacak, aynı zamanda belirleyici ekonomik sonuçlar doğuracak. Bu ilerleme, AB’nin insan hakları ve uluslararası hukuk ilkelerini ne ölçüde savunmaya hazır olduğunu test edecek bir tablo ortaya çıktıruyor.
Gelişmelerin yakından takip edileceği belirtiliyor.