Toplumda kanser konusunda farkındalık oluşturmak, erken teşhisin önemine dikkat çekmek ve vatandaşların tarama programlarına katılımını artırmak amacıyla çeşitli bilgilendirme faaliyetleri yürütmek amacıyla 1–7 Nisan tarihleri ülkemizde Ulusal Kanser Haftası olarak anılmaktadır.
Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu verilerine göre çevresel ve yaşam tarzı faktörleri küresel kanser yükünün yaklaşık %50’sine katkıda bulunmaktadır. Ülkemizde her yıl yaklaşık 240 bin yeni kanser vakası teşhis edilmekte olup mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde bu sayının 2045 yılında yaklaşık 419 bine ulaşacağı öngörülmektedir.
Kanserle mücadelede en etkili yöntemlerden biri koruyucu sağlık hizmetleri ve erken tanıdır. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, tütün ve tütün ürünlerinden uzak durma, ideal kilonun korunması ve zararlı alışkanlıklardan kaçınılması kanser riskinin azaltılmasında büyük önem taşımaktadır. Bununla birlikte erken tanı konulan birçok kanser türünde tedavi başarısı oldukça yüksektir.
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ulusal kanser tarama programları kapsamında erken teşhis ile önlenebilen veya tedavi edilebilen kanser türleri için düzenli taramalar yapılmaktadır. Bu kapsamda;
Meme kanseri için 40–69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir mamografi,
Rahim ağzı (serviks) kanseri için 30–65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi,
Kolorektal (kalın bağırsak) kanseri için 50–70 yaş arası kadın ve erkeklere 2 yılda bir gaitada gizli kan testi uygulanmaktadır.
Söz konusu tarama hizmetleri vatandaşlara Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve mobil kanser tarama araçları aracılığıyla ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Ulusal Kanser Haftası kapsamında yürütülen farkındalık çalışmalarıyla toplumun kanser konusunda bilinçlendirilmesi, erken teşhisin öneminin vurgulanması ve vatandaşların tarama programlarına katılımının artırılması hedeflenmektedir. Ancak kanserle mücadele çalışmalarının yalnızca bir hafta ile sınırlı kalmaması, yıl boyunca sürdürülen bir halk sağlığı mücadelesi olarak ele alınması büyük önem taşımaktadır.
Unutulmamalıdır ki kanserden korunmak büyük ölçüde mümkündür. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek, risk faktörlerinden uzak durmak ve düzenli taramalara katılmak hayat kurtarmaktadır.
Kanser Haftası vesilesi ile özellikle risk grubundaki vatandaşlarımızı ücretsiz taramalarını yaptırmak, bilgi ve destek almak için ASM, SHM ve KETEM’lerimize davet ediyor, sağlıklı günler diliyoruz.
Afyonkarahisar
İl Sağlık Müdürlüğü